ANKET

Sitemizde En Çok Hangisinin İncelemesini Görmek İstersiniz ?

Dizüstü Bilgisayar - 16 ( 28.07 % )

Ekran Kartı - 10 ( 17.54 % )

RAM - 1 ( 1.75 % )

Intel NUC Mini Bilgisayar - 1 ( 1.75 % )

USB Bellek - 2 ( 3.51 % )

Sadece SSD Yeterli ! - 27 ( 47.37 % )

TÜM ANKETLER

TOPLAM REY : 57

SON TWEETLER

SON YORUMLAR

 

Tavsan-veKaplumbaga

 

En nihâyetinde A’dan Z’ye SSD Rehberimizin saf mâlûmat ağırlıklı kısımlarını bitirdik. Şimdi ise SSD tercîhinden evvel bilmemiz gereken ve bilgisayar kullanıcılarının en merâk duydukları konuya giriş yapıyoruz: SSD’lerde Performansı Doğru İdrâk Etme.

 

 

Bilgisayarlarını katı hâl diskleri ile güncellemek isteyen Türkiyeli kullanıcıların ekserîsi maalesef bu deneyimi hiç tecrübe etmemiş olanlardan müteşekkildir. Bunda hem SSD’lerin ülkemiz pazarına ecnebîlerinkine nazâran geç girmesi hem de ( Enpedi hâriç ) bugüne değin tüm internet neşriyâtında katı hâl diskleri nâmına teferruatlı ve intizamli bir SSD Rehberinin bulunmayışının müessiriyeti büyüktür.

 

 

SSD satın almak istediğimiz vakit karşımıza bir yığın yabancı terim çıkıveriyor ve hâliyle kafalarımız karışıyor. Perâkendeciler cihetinden tıpkı compact fotoğraf makinelerde yapıldığı gibi ‘ Megapixel’i ne kadar büyükse makine o kadar iyi çekiyor ‘ anlayışının bir benzerinin burada bizlere pompalanması da mâlûm. Çünkü ortada açık bir hakîkat vardır, o da şudur ki, Türkiyeli perâkendeciler de ne sattıklarını aslında tam olarak bilmiyor. Son kullanıcı arkadaşlarımız da bir heyecanla aldığı diski evine getiriyor ve sistemine takıyorlar. Ertesinde benchmark testleri filân derken, ‘ Acabâ doğru tercih mi yaptım ? ‘ suâlleri belirmeye başlıyor zihinlerde. Ve tabii diski elden çıkarırken satabilmek adına girilen fazla zarar da son kullanıcımızı bu işten soğutmaya  sebeb olabiliyor.

 

 

Şunu ifâde etmek isteriz ki; hâlihazırda raflarda onlarca muhtelif SSD vardır. Çünkü her kullanıcının ihtiyaçları farklıdır. Kimisi evindeki mütevâzi bilgisayarını biraz daha hızlandırmak ve işlerini yaparken zamandan tasarruf etmek isterken, kimisi taşınabilir bilgisayarının hem ağırlığı azaltmak hem de pil ömrünü uzatmak için, bir diğeri ise sunucu tarlaları kurmak ve sâhibi olduğu devâsa internet sitesini her dâim zinde tutmak için katı hâl diski almak isteyebilir. Bu makâlemizi kaleme almamızın sebebi de işte bu suâle doğru cevab bulabilmenize yardımcı olmayı ummamızdır. Yoksa bir ton parası olup da ‘ En hızlısı benim olsun ‘ diyerek çuvallar ile dükkâna dalanlar için değil :)

 

 

NOT: Konumuz biraz çetrefilli. Biz de yazımızı, bütünde birleşme usûlüne uygun şekilde üç kısımdan yola çıkarak kaleme aldık. İş bu sebeble, makâlemizin ancak tamâmını okuduktan sonra konu hakkında umûmî bir kanaâte varabileceğinizi hatırlatmak isteriz.

 

 

 

 

 

 

Katı Hâl Disklerinde Sıralı ve Rastgele Erişim:

 

 

 

Elimizde biri SATA III, diğeri de SATA II arayüzlerine sâhib iki katı hâl diski olduğunu farzedelim ve performans tablolarına kısaca göz atalım:

 

 

Sirali-Rastgele-Performans

 

 

Sitemiz ziyâretçilerinin ekserîsini normâl kullanıcılar teşkil ettiği için vereceğimiz misâlleri de ona uygun şekilde seçerek konuya bir îzâh getireceğiz. Yukarıdaki tabloda müşâhede ettiğiniz iki farklı katı hâl diski bulunmakta ve bunlar bir benchmark testinde geçirilmiş. Aldıkları puanlar da hâli ile farklı. Bir donanım perâkendecisine gittik ve bu iki katı hâl diskini yan yana inceliyoruz. Fiyatlarını sorduğumuzda birinci SSD’nin 500, ikincisininkini ise 400 lira olduğu söyleniyor. Mâlûmumuz birinci SSD daha pahalı, çünkü testden aldığı bir takım puanlar daha yüksek. Gözlerimiz hemen ona odaklanıyor ve oradaki vazîfeli elemana birinci SSD’yi almak istediğimizi dile getiriyoruz. Ücreti ödüyoruz ve diski satın alıyoruz.

 

 

Buraya kadar herşey yolunda mı ?

 

 

Maalesef değil.

 

Çünkü yanlış bir tercih yaptık ve aslında daha yavaş olan bir SSD’yi pahalıya almış olduk. Çünkü biz normâl bir ev kullanıcısıyız. Benchmark testlerinde hangi değerin neyi ifâde ettiğini bilmeden durumu yorumlama yoluna gitmemiz de bu işteki hatâmız oldu.

 

Hâlbuki tıpkı HDD’lerde olduğu gibi katı hâl disklerinde de Sıralı ( Sequential ) ve Rastgele ( Random ) performans mefhumları vardır. Biri veriye sıralı şekilde erişirken diğeri rastgele erişimi ifâde eder. Hepsinin kendi sahasına göre ağırlık sahaları olmakla berâber normâl bir ev kullanıcısının temel ihtiyaçlarının ekserîsi Rastgele erişim üzerine kurulu yazılımlardan geçmektedir. Durumu daha iyi idrâk edebilmek için şimdi konuyu biraz daha açalım:

 

 

Hemen hepimiz işletim sistemi ayağında Windows’u tercih etmekteyiz, fakat, belli sebeblerden ötürü onun çalışma yapısından bîhaberiz. SSD tercihinde isâbet etmek istiyor isek bu konuda da bir miktar mâlûmat sâhibi olmamız lâzım gelmektedir. Buyrunuz:

 

 

 

Bize her ne kadar tek bir parça şeklinde görünsede, Windows işletim sistemi aslında DLL ( Dynamic Link Library – Dinamik Link Kütübhânesi ) adı verilen ve Microsoft’un binlerce küçük dosyayı belli yazılım kâideleri ile bir arada tutarak vücûda getirdiği çok parçalı bir yapıdır. Bu kütübhânede .ocz, .exe ve .src gibi uzatılara sâhib muhtelif dosyalar da yer alsada, işin temelinde .dll dosyaları bulunmaktadır ve bu sebeble mevzû bahis dosyaların umûmu da DLL şeklinde isimlendirilir.

 

DLL-SayfasiKodlar, veriler, sınıflar ve okunabilir kaynaklar ihtivâ etmeleri yönünden Exe dosyaları ile aslında aynı yapıya sâhiblik eden DLL dosyaları birkaç hususda onlardan ayrılırlar. Exe dosyaları bir başlagıç noktasına sâhibtirler, yâni kendi başlarına çalışabilirlerken DLL dosyalarının böyle bir kâbiliyeti yoktur. Sâdece uygun bir program tarafından çağırılmak sûretiyle çalışabilirler. Kaldı ki DLL dosyaları muhtevâlarında programlama dilleri ile ilgili kaynakları da barındırdıkları için bir uygulama hangi programlama dili ile yazılırsa yazılsın bu .dll kütübhânelerine muhtaçdır.

 

Yâni, gelecekde yazılım dünyâsında neler değişir bilinmez, fakat günümüzde kullandığımız yazılımların temeli işte bu kütübhanelerden müteşekkildir. İşletim sistemleri, uygulamalar ve sürücüler bu kütübhâneyi müşterek bir şekilde kullanırlar. Çünkü ortada dünyâmızın kâhir ekserîyetinin kabûl etmiş olduğu bir işletim sistemi vardır ve sonradan yazılan hemen hemen tüm yazılımlar da ona uyarlanarak vücûda getirilmiştir / getirilmektedir. Aksi hâlde her uygulama ve yazılım kendi ihtiyaç duyduğu veri ve kodları da berâberinde getirse idi, en ufağından birkaç MB’lik bir yazılımın boyutu toplamda yüzlerce MB’ye ulaşabilirdi.

 

Tüm bu zikrettiklerimizin konumuza taâllûk eden kısmına gelir isek, bahsettiğimiz bu .dll dosyaları umûmen 4-8KB arası boyutlardadır. Küçüğünden en büyüğüne kadar tüm uygulamaların yolu .dll kütübhânesinden geçmektedir. Bunu şöyle misâllendirelim ki, bir uygulamayı çalıştırmak için onun kısayoluna tıkladığımızda uygulama düzgünce çalışabilmek için arka plânda irili ufaklı yüzlerce .dll dosyasını çağırır. Yazılım kâideleri gereği hedef uygulama içerisine rastgele dağılmış durumda olan bu dosyaların bulunup işlenmesi de hâli ile rastgele, yâni 4K olarak ifâde ettiğimiz bir okuma ya da yazma işlemi gerektirir ve bilgisayar ile etkileşime girildiği her vakit de bu olay tekrarlanır.

 

 

 

 

Ortalık biraz karıştı gibi..

 

Tamam, hemen toparlayalım:

 

Buradan anlamamız gereken husus da şudur ki, işletim sistemi başta olmak üzere yazılım ve uygulamaların kâhir ekseriyeti 4K temeline binâ edilmiştir ve bir ev kullanıcısı internetde gezinir, video izler, ofis yazılımları kullanır, muhtelif programlar üzerinde çalışır. Buna oyunlar da dâhildir. Farkedebileceğimiz üzere bunların tümü umûmen bir kez kurulan fakat yüzlerce kez açılan / çalıştırılan yazılımlardır. Yâni bu zikrettiğimiz yazılımlar kurulurken diske bir kez yazılır, fakat defâlarca kez okunur.

 

Yukarıda zikredilen uygulamaların ekserîsi veriye sıralı değil, Rastgele bir şekilde erişim sağlayan programlardır. Yâni, 4K olarak ifâde edilen Rastgele erişimdeki muvaffakiyet nisbeti, bir SSD’nin performansı hakkında kanaât getirmedeki öncelik olmalıdır. Çünkü az önce de ifâde ettiğimiz gibi, kendisi farkında olmasa dâhi normâl bir kullanıcının işi umûmen 4K temelli yazılım ve uygulamalar üzerinedir.

 

 

Sirali-ve-Rastgele-Erisim-SSDLabsNet

 

 

Benchmark testlerinde sunduğu yüksek sıralı hızların müessiriyeti altında kalınarak satın alınan katı hâl diskleri bu sıralı hızları ancak verî kopyalama ve yazmada göstermektedir. Ve bu da ancak birbirine yakın hızlara sâhib iki farklı SSD’de arasında vukû bulabilecek bir hâdisedir. Yâni bir SSD’den sâbit diske ya da USB belleğe veri aktarırken ” Bu alet neden bu kadar yavaş kopyalıyor ? ” şeklinde yanılmayalım. Bu, tavşan ve kaplumbağa misâline benzemektedir.

 

Makâlemizin başında dile getirdiğimiz ” ..tıpkı compact fotoğraf makinelerde yapıldığı gibi ‘ Megapixel’i ne kadar büyükse makine o kadar iyi çekiyor ‘ anlayışının bir benzerinin bu sahada da kullanıcılara pompalanmasıdır..  ”  ifâdesini şimdi daha iyi anlayabildiğinizi düşünmekteyim. Çünkü hepimizin mâlûmudur ki bâzı SSD üreticilerinin tutuşturduğu bu alevi yine bâzı perâkendeciler de körüklemektedir. Bu nâhoş durumun önüne geçebilmek de son kullanıcıların katı hâl diskleri hakkında temel mâlûmatlara sâhib olmasıyla mümkün gözükmektedir.

 

 

 

 

 

 

 

2- IOPS ( Input / Output per Second )

 

 

Sâniye başına gerçekleşen Girdi / Çıktı işlemi şeklinde tercüme edebileceğimiz IOPS, sâdece katı hâl disklerinin değil, tüm depolama cihazlarının performans değerini ifâde eden kıstaslardan bir tânesidir. IOPS sayısı ne kadar yüksek ise cihazın sunabildiği performans da o kadar yüksek olacaktır. Sâbit disklerin SSD’ler karşısında en çok ezildiği noktayı teşkil eden IOPS mefhûmu, katı hâl disklerinde 2008 senesine kadar her yıl belli miktarda artış göstermekte iken, Intel’in pazara sunduğu X-25M ve E serîleri ile büyük bir sıçrama yapmışdı. Biraz ertesinde pazara yeni yeni dâhil olan SandForce firmasının geliştirdiği muhtelif algritmalar netîcesinde son kullanıcı sınıfı katı hâl disklerinde daha yüksek IOPS sayısına ulaşılabilmiş ve artık yüksek miktardaki değerler tüketiciler için de umûmîleşmiştir.

 

 

Çalışma esnâsında hâsıl olan bu Girdi / Çıktı işlemlerini şöyle misâllendirebiliriz: İşletim sisteminizin masaüstünde bir bir ses dosyasının kısayolunun üstüne fâre imleci ile geldiğinizde gözüken ( zikrettiğimiz rakamlar misâlendir ) balon için 1 iops gerekmektedir. Aynı kısayolunu açmak için çift tıkladığınızda harekete geçen .exe dosyası ve ertesinde arka plânda çağırılan onlarca .dll dosyası 10 iops’a tekâbül etmektedir. Bunun yanında tek sekmeli internet tarayıcısı 20 iops, bir anti-virus yazılımı 30 – 40 iops, bir video – ses düzenleme yazılımı ise takrîben 50 – 150+ iops’a karşılık gelmektedir.

 

 

İşte kuvvetli işlemci ve RAM’ler ile donatılan HDD’li sistemlerin çoklu işlemler esnâsında dar boğazlara takılmalarının sebebi IOPS kifâyetsizliğidir. Diğer donanımlar her ne kadar hızlı olsalarda, sâbit diskin arkasından gitmek durumunda kaldıkları için ortaya böyle bir vaziyet çıkmaktadır. Meselâ, sistemlerinde HDD üzerinden video / ses dosyalarını işleyen, yâni Rendering alan kullanıcıların çektiği sıkıntıları gelin bir de onlara sorun :) Çünkü günümüz teknolojisi îtibâri ile en hızlı sâbit disk ancak 400 IOPS sunabilmektedir. Aşağıda teferruatlı tabloyu görmektesiniz:

 

 

 

SSD-ve-HDD-IOPS-SSDLabsNet

 

 

 

IOPS konusunda da tüketicilerin dikkâtli olmaları gereken bir mevzû vardır ki, o da mâlûmunuz bâzı firmaların bu konuda da rakamlar üzerinden yanıltmaya başvurmalarıdır. Durumu bir misâl ile îzâh edecek olur isek, bundan takrîben iki sene evvel bir firma tarafından satışa sunulan bir katı hâl diskinin 4K IOPS değeri âzamî 95.000 iken firma, ürünün reklâm afişlerinde IOPS miktârının 120.000 olduğunu belirtmekte idi. Fakat firmanın resmî internet sitesinden ilgili ürünün teknik özelliklerine baktığımızda 120.000 değerinin bir tablo altında ufak yazılarla 512 Byte sahasında sunulduğunu yazmaktaydılar. Türkiyeli’leri bırakalım, dünyâ kullanıcılarının ekserîsine zâten yabancı olan bu terimler ve rakamların yerlerini değiştirmek maksadı ile tüketiciyi yanıltma yoluna gitmek nasıl bir uslûbdür bilmiyoruz. Normâl bir ev kullanıcısının bilgisayarında kullandığı yazılım ve uygulamaların kaç tânesi 512 Byte yapısı üzerinde yazılmıştır veyâhut bu dosya boyutuna sâhib uygulamalar yazılım havuzunun yüde kaçına tekâbül etmektedir ki bu firma ürün tanıtımlarında bu değeri ön plâna çıkarmaktadır ?..

 

Velhâsıl kelâm, IOPS konusunda dikkât etmemiz gereken husus da yine 4K Okuma ve Yazma IOPS değerlerini baz almamız gerektiğidir. Çünkü daha evvel de belirttiğimiz gibi normâl bir tüketicinin kullandığı yazılım ve uygulamalar ekseriyetle 4K dosya yapısına göre hazırlanmıştır.

 

Aşağıdaki videoda bir SSD ve sâbit diskin BootUp ve 25 adet uygulamayı aynı anda çalıştırma performansları karşılaştırılmakta. 4Ghz hızında çalışan dört çekirdekli bir işlemci ve 8GB DDR3 RAM’den müteşekkil sistem üzerinde dâhi HDD’lerin sistemin umûmunda sebeb olduğu darboğazı müşâhede edebilirsiniz:

 

 

 

 

IOPS konusu buraya kadar. Şimdi üçüncü unsura geçelim.

 

 

 

 

 

 

 

3- Erişim Süresi ( Access Time )

 

 

 

Sâbit disklerin SSD’ler karşısında ezildiği ikinci husus da erişim süresidir. Depolama cihazının belli bir yerinde depolanmış olan veriye ulaşırken harcanan müddeti ifâde eden erişim süresini SSD’ler ve sâbit disk üzerinde, otoyolda gitmekte olan bir yarış arabası ve kağnı misâline benzetebiliriz. Zikrettiğimiz misâl sizi şaşırtmasın, çünkü makasın arası o kadar açıktır. Kendi sahasında fiziğin sınırlarına çoktan dayanmış olan dönen plâkaların en hızlısı ancak 2 ms ( mili sâniye )’ye kadar inebilirken, elektrik sinyâlleri vâsıtası ile iletişim hâlindeki NAND yongaları ve kontrolcü arasında bu süre 0.1 ms hattında umûmîleşmiştir. RAM tabanlı donanımlar ile desteklenen katı hâl sürücülerinde bu müddet 10 µs ( mikro sâniye ) ve aşağı rakamlara çekilebilmektedir. Kaldı ki tüketici HDD’lerinde erişim süresi en iyi durumda 8 ms civârında seyretmektedir.

 

Bir son kullanıcı için 0.1 ms erişim süresi fazlasıyla kâfîdir. Hâli ile bu sürelerin altındaki değerleri gözler ile müşâhede etmesinin mümkünâtı yoktur. Velâkin iş müessesevî uygulamalar ve husûsen de sunucu noktasına geldiğinde ibre artık µs’lere dönmek isteyecektir. Çünkü yüzlerce, belki de binlerce bilgisayarın hedef dosyaya aynı anda erişmeye çalıştığını varsayarsak, sistemin hepsine en kısa sürede ve doğru bir şekilde cevab verebimesi ancak düşük erişim süreleri ile mümkün kılınabilmektedir.

 

Erişim süresi hakkında bu kadar mâlûmat ile iktifâ edelim ve bir suâl eşliğinde konumuzun nihâî kısmına gelelim:

 

 

 

 

 

 

 

Buraya Kadar Tamam, Peki HDD’den SSD’ye Geçmeye Değer mi ?

 

 

Hâlihazırda yukarıdaki görsellerden SSD ve HDD arasındaki farkları müşâhede ettiniz. Zihnimizdeki tablonun daha da netleşmesi adına kendi sahalarında kaliteli kabûl edilen birkaç sâbit diskin performans değerlerini SSD’ler ile karşılaştırarak rakamlar üzerinden görelim:

 

 

 

 

 

Samsung 840 Pro 128GB – Katı Hâl Diski

Samsung-840-Pro-128GB-CrystalDiskMark

 

 

 

 

 

Crucial M500 240GB – Katı Hâl Diski

Crucial-M500-240GB-CrystalDiskMark

 

 

 

 

 

Plextor M5P 256GB – Katı Hâl Diski

Plextor-M5P-256GB-CrystalDiskMark

 

 

 

 

 

Western Digital SE 4TB 7.200 RPM – HDD

WD Se 4TB - 7200 RPM

 

 

 

 

Western Digital Black 2TB 7.200 RPM – HDD

WD Black 2TB -  7200 RPM

 

 

 

 

 

Seagate Barracuda 2TB 7.200 RPM – HDDSeagate Barracuda 2TB - 7200RPM

 

 

 

 

 

Western Digital Scorpio Black 750GB 7.200 RPM 2.5” – HDDWD Scorpio Black 750GB - 7200 RPM

 

 

 

 

Western Digital Scorpio Blue 1TB 5.400 RPM 2.5” – HDDWD Scorpio Blue 1TB - 5400RPM

 

 

 

 

Seagate Momentus 750GB 5.400 RPM 2.5” – HDDSeagate Momentus - 750GB - 5400 RPM

 

 

 

 

Western Digital Veloci Raptor 600GB 10.000 RPM 4x RAID 0 – HDD

WD-VelociRaptor-600GB-4xRAID0-HDD

 

 

 

 

 

 

 

Rakamların Dilinden Son Tahlil: Yukarıda müşâhede edileceği üzere mukâyeselerimizde hem güncel hem de kullanıcıların hâlihazırda en çok tercih ettiği sâbit disk modellerine yer verdik. SSD kanadında da günümüz îtibâri ile albenisi fazla olan iki model listemizde. Katı hâl disklerinden Samsung 840 Pro 128GB’yi baz alıcak olur isek SSD birimi;

 

Masaüstü bilgisayarlarda tercih edilen Seagate Barracuda 2TB’den 4K rastgele yazmada 111 kat, okuma da ise 78 kat daha hızlı.

 

Taşınabilir bilgisayarlarda yüksek performanslı HDD çözümünü teşkil eden Western Digital Scorpio Black 750GB’den ise 4K rastgele yazmada 103 kat, okuma da ise 61 kat daha hızlı.

 

Tüketiciler için sâbit disklerin zirvesinden bir misâl verelim: Performansı ile son kullanıcılar îndinde en hızlı HDD olarak kabûl edilen Western Digital Veloci Raptor 600GB’nin 4 adedi ile kurulmuş RAID 0 düzeneğinden 4K rastgele yazmada 21 kat, okumada ise 45 kat daha hızlı.

 

Erişim süresi ve IOPS noktalarında SSD ve HDD’ler arasında mukâyese götürmeyeceğini bu makâlemizin evvelki kısımlarında fark ettiğinizi düşünmekteyiz. Fakat bunlar üzerine de bir misâl vermeden geçmeyelim:

 

Seagate firmasının müessesevî ( Enterprise ) sahadaki en hızlı sâbit diski olan Savvio serîlerinin dönüş hızı 15.000 RPM ve en düşük erişim süresi 2ms’dir. Sunabildiği âzamî IOPS sayısı da 400′ü geçmemektedir.

 

Samsung 840 Pro 128GB katı hâl diski mukâyesede rastgele 4K yazma IOPS’da 225 kat, okumada ise 242 kat daha hızlıdır. Bu durum erişim süresinde 26 kat olmak üzere Samsung 840 Pro 128GB lehinedir.

 

 

Şimdi kıssadan bir hisse çıkaralım ve bu kısmı da noktalayalım. SSD’lerde performansı doğru anlayabilmek adına bizim için kıstas teşkil edecek 4 unsur vardır:

 

 

Dört Unsur

 

1- Rastgele Erişim şeklinde ifâde ettiğimiz 4K değerleri

 

2- Rastgele 4K IOPS sayısı

 

3- Erişim Süresi

 

4- İşlerimiz ekseriyetle dosya kopyalama ve yazma üzerineyse de Sıralı Okuma ve Yazma değerleri

 

 

 

 

 

SSD’lerde Performansı Doğru Anlamak isimli makâlemiz buraya kadardı. Bir sonraki yazımız ise SSD Tercîhinde İsâbet olacaktır inşeAllah.

 

 

 

 

İKTİBASLAR:

 

 

  • Wikipedia
  • Enpedi ( Non Pasaran’a husûsî teşekkürlerimizi sunarız )